Sağlık Bakanlığı, sigara ve tütün ürünlerinin yanı sıra elektronik sigara ile ısıtılmış tütün ürünlerini kapsayan bir düzenleme taslağı hazırladı. Bakanlığın hazırlık sürecinde ürün çeşitliliğini geniş bir çerçevede ele aldığı, yalnızca klasik sigarayı değil, yeni nesil tütün mamullerini de aynı hukuki zeminde değerlendirdiği belirtiliyor. Taslağın, Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde bu ayın üçüncü ya da son haftasında yapılması öngörülen toplantıda ele alınacağı ifade edildi. Söz konusu toplantının, düzenlemenin siyasi çerçevesini netleştirmesi bekleniyor. Düzenlemenin ekim ayında AK Parti TBMM Grubu tarafından çalışılması planlanıyor. Bu aşamada metnin grup içindeki ilgili birimlerle uyumlu hale getirileceği, ardından prosedürün işletileceği öngörülüyor. Teklifin kasım ayında önce Sağlık Komisyonunda, ardından Genel Kurul’da görüşülmesi hedefleniyor. Böylece yasalaşma takviminin yıl sonuna doğru tamamlanması amaçlanıyor. Yeni nesil tütün ürünlerine yönelik kapsamlı değişiklikler içeren taslak, satıştan tüketim alanlarına kadar geniş bir çerçeve çiziyor.
Taslağa göre tütün ürünleri, kapalı ve dışarıdan görünmeyecek dolaplarda bulundurulacak. Bu düzenlemenin, ürünlerin satış noktalarında sergilenmesini ve kolayca görülmesini engellemesi bekleniyor. Satış işlemleri elektronik sistem üzerinden yaş doğrulaması yapılarak gerçekleştirilecek. Yetkili satıcılar, alıcının yaşını sistem üzerinden teyit etmeden satış yapamayacak. Paketlerin boyut ve şekilleri standart hale getirilecek; paketler üzerinde logo ve sembol kullanılmayacak. Böylece ürünlerin marka kimliğiyle öne çıkmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Düzenleme, tütün ürünlerinin sunum biçimini de doğrudan etkileyecek. Satıcıların raf düzeni ve vitrin kullanımı da bu çerçevede yeniden şekillenecek.
Tüketim yapılan alanlara yönelik sınırlamalar da taslakta yer alıyor. Çocuk parkları, spor alanları ve plajlar gibi açık alanlarda sigara içilemeyecek. Bu alanlarda denetimin nasıl yapılacağı ve kurallara uymayanlara hangi yaptırımların uygulanacağı da düzenlemenin ayrıntıları arasında bulunuyor. Yeme-içme işletmelerinde ise belirli koşulları taşıyan kapalı bölümlerde tüketime izin verilecek. Bu bölümler, mekânın tamamına oranla sınırlı bir büyüklükte olacak ve mekânın onda birinden fazlasını kapsamayacak. Söz konusu bölümler 20 metrekare büyüklüğünde olacak, dışarıdan görülmeyecek ve burada servis hizmeti verilmeyecek. Otellerde ise sadece tütün kullananlara ayrılmış özel odalar tasarlanacak. Okul, hastane, kamu binası ve ibadethanelerin çevresinde, önünde de sigara kullanımına yönelik sınır genişletilecek. Amaç, bu kurumların giriş ve çevresinde pasif içiciliğin önlenmesi olarak açıklanıyor.
Taslak, uzun vadeli bir hedef de ortaya koyuyor. 1 Ocak 2040’tan itibaren tütün ürünlerinin satılması veya tüketim amacıyla başkalarına sunulması yasaklanacak. Türkiye’nin bu tarih itibarıyla dumansız bir ülke haline gelmesi öngörülüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde tütün ürünlerinin satışı ve kullanımına ilişkin kurallar bütünüyle değişecek. Sürecin, satıcılar, işletmeler ve vatandaşlar açısından yeni uyum düzenlemelerini de beraberinde getirmesi bekleniyor.
