TSKB’nin baş ekonomisti Dr. Burcu Ünüvar küresel ekonomide ikincil piyasa faizlerini yükselten temel etkenin borç ve maliye risklerindeki artış olduğunu belirtti. Ünüvar, Ekonomi Masası programında değerlendirmelerde bulundu. Dünya ekonomisinde ikincil piyasa faizlerinin son 5-6 yıldır yükseliş eğiliminde olduğunu belirtti. Merkez bankalarının faiz indirdiği dönemlerde bile piyasa faizlerinin yukarıda kaldığını vurguladı. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 5 seviyesini aşması piyasada ciddi bir endişe yarattı. Ünüvar’a göre piyasalar artık merkez bankalarının doğrudan kontrol edemediği borç ve maliye risklerini fiyatlıyor.
Kamu borcunun milli gelire oranındaki her 1 puanlık artış ikincil piyasa faizlerini yukarı taşıyor. Ünüvar, gelişmiş ülkelerdeki mali belirsizliklerin faizler üzerindeki baskıyı sürdüreceğini ifade etti. Merkez bankalarının faiz artışları borç ve maliye risklerini tek başına ortadan kaldıramaz. Ünüvar’a göre piyasalarda hâkim olan yüksek faiz ortamı bir süre daha devam edecek. Fed’in iktisadi aktivitedeki hareketlilik sebebiyle faizleri yeniden artırabileceği görüşünü paylaştı. ECB cephesinde ise büyümedeki zayıflıkla enflasyon arasında daha girift bir görünüm mevcut. Piyasa faizleri önden gidiyor, merkez bankaları ise peşinden geliyor. Ünüvar, bu konjonktürde faiz kararlarının piyasayı tam anlamıyla sakinleştiremeyebileceği uyarısında bulundu.
Yurt içi ekonomide enflasyonla mücadelenin tavizsiz sürdürülmesi gerektiğinin altını çizen Ünüvar, 2026 yılı sonunda yüzde 30 civarında bir enflasyon öngörüyor. 2027’de enflasyonun yüzde 25’in altına inmesinin kolay olmayacağını dile getirdi. Dış açık veren ülkeler açısından uluslararası finansal sistemle bütünleşmenin ve güvenin tesisinin hayati olduğunu anımsattı. Hane halkının finansal okuryazarlığını yükseltmek ve yatırımcı tabanını genişletmek üzere işletilen fon mekanizmasında bir sorunla yüz yüze gelindiğini kaydetti.
Piyasada yaşanan fon krizi azımsanmamalı. Ünüvar, piyasaların bileşik kaplar usulü çalıştığını kaydetti. Var olan finansal sistemin neredeyse ‘yoğun bakıma’ alınması gerektiğini dile getirdi. Fon krizinin çözümü sırasında oluşan yük vergi mükelleflerinin ya da geniş halk kesimlerinin sırtına yıkılmamalı. Ünüvar’a göre düzenleyiciler yalnızca tasfiye sürecini değil, ardından gelen nekahat ve iyileşme dönemini de içine alan uzun soluklu bir yol izlemeli. Ülke içinde ortaya çıkan fon krizinin tüm kesimlere maliyet doğurmadan hakkaniyetli biçimde çözülmesi ve sistemin ‘yoğun bakıma’ alınması gerektiğinin altını çizdi.
