İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin Tahran’ın son teklifini onaylaması halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması sürecinin başlayabileceğini açıkladı. Pezeşkiyan, Amerikan CBS News kanalında yayınlanan bir programda yaptığı değerlendirmede, İran Dışişleri Bakanlığı’nın arabulucular aracılığıyla Washington’a ilettiği önerinin kabul edilmesi durumunda boğazın trafiğe açılacağını söyledi. Öneriye göre, belirlenen şartlar yerine getirildikten yedi gün sonra boğaz açılacak, ardından savaşın sona ermesine yönelik müzakerelere geçilecek.
Pezeşkiyan, Washington’ın öneriye olumlu yanıt vermesi halinde İran’ın taahhütlerine bağlı kalacağını ifade etti. Daha önce Pakistan’da imzalanan mutabakat zaptını hatırlatan İran Cumhurbaşkanı, iki ülkenin vardığı çerçevenin etaplara ayrıldığını, aynı yol haritasının tekrar devreye alınabileceğini dile getirdi. “ABD bu çerçeveye göre hareket ederse hepimizin buna uyacağını düşünüyorum” diyen Pezeşkiyan, mevcut sürecin karşılıklı adımlarla ilerleyebileceğini kaydetti.
İran Cumhurbaşkanı’na ABD Başkanı Donald Trump ile doğrudan görüşmeye hazır olup olmadığı da soruldu. Pezeşkiyan, Washington ile Tahran arasında derin bir güvensizlik bulunduğunu savundu; geçmişte imzalanan anlaşmaların ABD eliyle çiğnendiğini ileri sürdü. Pezeşkiyan, doğrudan temasın önünün açılması için tarafların önce imzaladıkları metinlere sadık kalması gerektiğini belirterek, “İlk yapılması gereken, bu savaşın yarattığı güvensizliğin aşılmasıdır” ifadelerini kullandı. Röportajda Pezeşkiyan’ın Trump’la olası görüşme konusunda bir güvensizlik atmosferine işaret ettiği aktarıldı.
Nükleer program konusuna da değinen Pezeşkiyan, İran’ın nükleer silah geliştirmemesi hususunda anlaşma yapılabileceğini söyledi. Bu konunun Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması çerçevesinde ele alınabileceğini belirten İran Cumhurbaşkanı, yeni bir anlaşma kapsamında denetimlere açık olduklarını ifade etti. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın denetimlerine dair soruya verdiği yanıtta ise Pezeşkiyan, Tahran’ın uluslararası yükümlülükleri çerçevesinde hareket etmeye hazır olduğunu belirtti.
Pezeşkiyan’ın açıklamaları, İran ile ABD arasında yürütülen dolaylı temaslarda yeni bir aşamaya işaret ediyor. Tahran’ın arabulucular üzerinden ilettiği önerinin içeriği ve zamanlaması, bölgedeki gerilimin seyrini etkileyecek unsurlar arasında yer alıyor. İran tarafı, önerinin kabul edilmesi halinde sürecin hızla ilerleyebileceğini savunurken, Washington’dan konuya ilişkin henüz resmi bir yanıt gelmedi.
